Ηθικολόγος κριτικός vs υλιστή rapper – Μια χαμένη μάχη

Dr.-Dre-2015-1Είδα το “Straight Outta Compton” αυτές τις μέρες.

Όλοι ξέρουν περί τίνος πρόκειται, η ιστορία των N.W.A., που βίωσαν τον κοινωνικό αποκλεισμό και την κατάχρηση αστυνομικής εξουσίας στο πετσί τους, όπως και όλοι οι μαύροι κάτοικοι του L.A. στις αρχές των 90s. Έφτιαξαν τον πρώτο τους δίσκο εκείνη την εποχή και όταν αυτή η ένταση κορυφώθηκε στις ταραχές μετά τον ξυλοδαρμό του Rodney King, αυτοί είχαν τον πιο καυτό hip hop δίσκο εκεί έξω, με το κομμάτι “Fuck The Police” να γράφει ιστορία. Οι αρχές τους κατηγόρησαν ότι υποκινούν τη βία και ηρωοποιούν το gangsta lifestyle, εκείνοι απαντούσαν ότι περιγράφουν την καθημερινότητά τους και αποτυπώνουν με βίαιη ειλικρίνεια το τι συμβαίνει στις ζωές τους.

Αν ρωτάς εμένα, η αλήθεια είναι κάπου στη μέση.

Σίγουρα, το περιβάλλον διαμορφώνει έναν καλλιτέχνη όσο τίποτα άλλο. Όμως αυτό το εγώ-εγώ-εγώ-γαμάω-δέρνω-και-δε-δίνω-και-ρέστα στυλ, είναι σχεδόν παντού στο hip hop, τόσο στο παλιό, όσο και στο νέο. Και μπορώ να καταλάβω την παρόρμηση για αυτοπροβολή και επίδειξη μέσα από την τέχνη. Συμβαίνει παντού. Οι ροκάδες θα ξεσαλώσουν σε μανιασμένα solos, οι τζαζίστες θα ξεφύγουν σε αυτοσχεδιασμούς, και μην αρχίσω για τη μεγαλομανία των κλασικών.

Ταυτόχρονα, όλοι προσπαθούν να το δικαιολογήσουν κάπως. Τα κιθαριστικά solos βοηθούν δήθεν το κομμάτι να αναπνεύσει, οι σαξοφωνίστες αφήνουν στην άκρη τις φράσεις που παίζουν και αυτοσχεδιάζοντας μανιφεστάρουν την ελευθεριότητα της τέχνης και οι κλασικοί πιανίστες ερμηνεύουν πιστά τα έργα των μεγάλων συνθετών, παίζουν απλά ό,τι γράφει η παρτιτούρα.

Πιστεύω ότι ασυναίσθητα το καμουφλάρουν με δικαιολογίες επειδή ντρέπονται να κομπάζουν, ή τουλάχιστον αυτό θα ήθελα να συμβαίνει, το ξέρω ότι είναι όλοι τους επιδειξιομανή καθάρματα.

Νιώθω όμως, ότι υπάρχει μια διαφορά στο hip hop. Στους οργανικούς παίχτες, αυτή η κομπορρημοσύνη είναι επίδειξη χειρισμού ενός εργαλείου. Οι instrumentalists δείχνουν πόσο καλά μπορούν να ζογκλάρουν στα χέρια τους ξύλο, χορδές, χαλκό ή σίδερο. Στο hip hop χρησιμοποιούν λέξεις, και ο λόγος είναι αντικατοπτρισμός του χαρακτήρα. Και εκεί είναι το σημείο που δεν το πιάνω.

Είσαι ένας έξυπνος καλλιτέχνης, με προβληματισμούς για τη ζωή και την κοινωνία. Παρατηρείς πως λειτουργεί ο κόσμος και έχεις να πεις πράγματα για αυτό. Και ενώ έχεις τις λέξεις (θεωρητικά) να το εκφράσεις αξιοπρεπώς και κατανοητά, επιλέγεις να πέσεις στα καγκουριλίκια.

Κατανοώ 100% τη δυναμική του αιχμηρού λόγου στην κοινωνική κριτική, και το “Fuck The Police” είναι αποδεκτό και δικαιολογημένο. Όταν όμως στο αμέσως επόμενο τραγούδι καυχιέσαι πως είσαι ο original o gangsta ο ίδιος, που την έχεις 2 μέτρα, κάνεις μπάφους σε σωλήνα και σπας τα κόκκαλα όποιου σε στραβοκοιτάξει, με μπερδεύεις. Δυσκολεύομαι να θαυμάσω (και therefore να επηρεαστώ από το μήνυμά του) έναν προβληματισμένο τύπο με λογικές ανησυχίες, όταν μου πουλάει μαγκιά-κλανιά και συμμορία attitude.

Στο δικό μου κεφάλι, ένας συμμορίτης δε χτυπάει συμβολικά το σάπιο κατεστημένο και τους αλήτες μπάτσους με το να αψηφά το νόμο, αλλά κοπανάει στην πραγματικότητα, κάποιον άλλο κακομοίρη. Θα μου πεις τις περισσότερες φορές είναι κι εκείνος αληταράς συμμορίτης και όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τον τρώνε οι κότες, και μάλλον έτσι είναι. Κοίτα όμως πόσο γρήγορα κατρακυλήσαμε από την κοινωνική τέχνη, στο νοσοκομείο με ρογμώδες κάταγμα…

Θα περίμενα να μην πέφτουν σε αυτή την παγίδα. They should know better, που λένε και στο χωριό τους.

Δες τον Dr. Dre.

Σοβαρός και μυαλωμένος άνθρωπος, ξεκάθαρα ευφυής, που έχει περάσει πολλά στη ζωή του. Ήταν ήδη street smart προτού οι προσωπικές τραγωδίες του χτυπήσουν την πόρτα. Έχει πετύχει τόσα πολλά και τον βλέπεις στο φετινό του δίσκο να καυχιέται για τον τραπεζικό του λογαριασμό. Μη με παρεξηγείτε, αν ήμουν στη θέση του και μου είχε σκάσει πέρυσι η Apple 3,2 δις δολάρια  (έχουμε συνειδητοποιήσει ότι αυτό είναι τρεις χιλιάδες εκατομμύρια και κάτι ‘ψιλά’ ε;) για να εγκολπώσει την Beats Audio, θα καμάρωνα κι εγώ τα ατελείωτα λεφτά μου.

Αλλά θα ήθελα να πιστέψω ότι έχοντας αποκτήσει τόση πείρα από τη ζωή, όση αυτός, θα ήμουν σοφότερος και θα ήξερα ότι είναι ιταμό να χρησιμοποιώ κάτι ευτελές και θεμελιωδώς διεφθαρμένο όπως το χρήμα ως σημείο αναφοράς για την καλλιτεχνική μου αξία.

Αλλά ο Dre και όλοι αυτοί μεγάλωσαν σε ένα διαφορετικό κόσμο. Είμαι βέβαιος ότι σκέψεις σαν αυτές δεν πέρασαν ποτέ από το κεφάλι του. Κάτι το προτεσταντικό work ethic, κάτι το αμετακίνητο καπιταλιστικό software του αμερικάνικου τρόπου ζωής, το γεγονός παραμένει ότι αποκλείεται να θεωρεί το χρήμα ασύνδετο με την τέχνη, ή να το θεωρεί κακό με οποιονδήποτε τρόπο.

Υπάρχει μια ωραία ιστορία σχετικά με αυτό. Κάπου στα τέλη των 90s, υπήρχε ένα χαριτωμένο soft alternative συγκρότημα που λεγόταν K’s Choice. Είχαν ένα hit εκείνη την εποχή, με τίτλο “Everything For Free”. Το videoclip του είχε ως σενάριο έναν τύπο, που περπατά στο δρόμο και έχει παραισθήσεις, βλέπει ανθρώπους να συμπεριφέρονται παρανοϊκά και νομίζει ότι τρελαίνεται. Ένας από αυτούς τους χαρακτήρες που συναντά λοιπόν, είναι ένας κουστουμάτος γιάπης, που βγαίνει από ένα κτίριο κρατώντας ένα χαρτοφύλακα. Τον ανοίγει, είναι γεμάτος λεφτά, τα οποία αδειάζει στο πεζοδρόμιο, ανάβει ένα σπίρτο και τους βάζει φωτιά. Αυτή η σκηνή είχε κοπεί από το αμερικάνικο MTV, σαν ακατάλληλη. Με τον ίδιο τρόπο που δε θα έδειχναν κάποιον να πηδάει από μια γέφυρα, ή να σκοτώνει. Θεός φυλάξοι μη δει ο κόσμος ότι μπορεί να περιφρονεί το χαρτονόμισμα.

Και όταν θεοποιείς το χρήμα, πόσο μακριά είναι το να δικαιολογήσεις τους τρόπους απόκτησής του; Και όταν η κοινωνία σε αποκλείει από τους νόμιμους λόγω καταγωγής και χρώματος, πόσο δύσκολο είναι να δικαιώσεις στο μυαλό σου τους παράνομους;

Dr. Dre, σε καταλαβαίνω. Και εσένα, και όλους. Αλλά δε μπορώ να σε θαυμάσω. Όσο το booty μου επιθυμεί, καίγεται να κουνηθεί στα beats σου, άλλο τόσο η ηθικολογική μου συνείδηση θα ήθελε κάτι περισσότερο από εσένα.

Τώρα, το γεγονός ότι εγώ τα γράφω όλα αυτά από την κουζίνα μου στην Κάτω Τούμπα, ενώ στοιχηματίζω ότι ο Dre χαλαρώνει στην πισίνα του στο Hollywood, τι μας λέει;

Ναι, κι εγώ το ίδιο πιστεύω.

 

 

Το παρόν αποτελεί αναδημοσίευση από το mudtimes.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s